Waarom voorlezen belangrijk blijft

Samen op de bank na een drukke dag of nog een verhaaltje voor het slapengaan: voorlezen is vaak een fijn moment van rust. Even geen haast of afleiding, maar samen opgaan in een verhaal. Je kind kruipt lekker tegen je aan, jullie bekijken de illustraties en ontdekken samen wat er op de volgende bladzijde gebeurt.

Juist die kleine momenten van aandacht zijn waardevol. Voorlezen zorgt niet alleen voor plezier, maar ook voor nabijheid en verbinding. En daar hoeft echt geen uitgebreid leesritueel voor nodig te zijn. Een paar minuten samen met een boek kan al waardevol zijn.

Zelf leren lezen is hard werken. Letters herkennen, woorden vormen, zinnen begrijpen: er gebeurt van alles tegelijk in het hoofd van je kind. De verhalen die een beginnende lezer zelf kan lezen, zijn daarom vaak eenvoudiger dan de verhalen die hij of zij al prima kan begrijpen.

Wanneer jij voorleest, hoeft je kind even niet bezig te zijn met het ontcijferen van woorden. Het kan gewoon luisteren en helemaal opgaan in het verhaal. Zo komt je kind ook in aanraking met nieuwe woorden, langere zinnen en onderwerpen die het zelf misschien nog niet zou kiezen. Komt er een moeilijk woord voorbij? Je hoeft niet meteen de betekenis te vertellen. Vraag eens: ‘Wat denk jij dat het betekent?’ Misschien haalt je kind het antwoord zelf al uit het verhaal.

Een personage dat bang is voor de eerste schooldag. Twee vrienden die ruzie krijgen. Iemand die iets probeert en merkt dat het niet meteen lukt. In boeken komen kinderen allerlei gevoelens en situaties tegen die ze uit hun eigen leven kunnen herkennen.

Dat maakt een verhaal een mooie aanleiding om samen te praten. Vraag bijvoorbeeld eens: ‘Waarom denk je dat hij boos is?’ of ‘Wat zou jij doen?’ Je hoeft daarbij niet op zoek te gaan naar het juiste antwoord. Juist door te luisteren naar wat je kind denkt, geef je ruimte om zelf woorden te vinden voor gedachten en gevoelens. En wil je kind helemaal niet praten, maar vooral weten hoe het verhaal afloopt? Ook goed. Dan lees je lekker verder.

Voorlezen betekent niet dat jij praat en je kind alleen luistert. Kinderen zien soms ineens iets bijzonders in een illustratie, voorspellen wat er gaat gebeuren of hebben een uitgesproken mening over wat een personage doet. Geef daar vooral ruimte aan.

Je kunt het gesprek op gang helpen met vragen als:

• ‘Wat denk jij dat er nu gaat gebeuren?’
• ‘Hoe zou zij zich voelen?’
• ‘Wat zou jij doen?’
• ‘Heb jij zoiets ook weleens meegemaakt?’
• ‘Wat zie jij op deze bladzijde?’

Zo stimuleer je je kind om te vertellen, na te denken en verbanden te leggen. Maar het hoeft geen overhoring te worden. Vijf vragen per bladzijde maken een verhaal er meestal niet leuker op. Kijk vooral naar je kind. Soms ontstaat er een heel gesprek en soms wil een kind alleen maar luisteren. Allebei is goed.

Kan je kind inmiddels zelf lezen? Geef daar vooral alle ruimte voor. Zelf lezen en voorgelezen worden kunnen prima naast elkaar bestaan. Lees bijvoorbeeld om de beurt een bladzijde, laat je kind het begin lezen en neem het over wanneer het moe wordt. Of kies samen een boek dat nog net te moeilijk is om zelfstandig te lezen, maar waarvan het verhaal wel precies aansluit bij de interesses van je kind.

Zo blijft lezen niet alleen iets wat je kind moet leren, maar vooral iets waar het plezier aan kan beleven.

Ook als voor de zoveelste keer hetzelfde boek tevoorschijn komt. Herhaling is voor kinderen helemaal niet erg. Een vertrouwd verhaal kan juist fijn zijn.

Dinosaurussen, voetbal, dieren, ruimtevaart of grappige verhalen: aansluiten bij de interesses van je kind maakt de kans groter dat het met plezier luistert.

Een vraag als ‘Wat denk jij?’ geeft ruimte om zelf na te denken. Er hoeft niet altijd een goed of fout antwoord te zijn.

Je hoeft niet ieder stil moment op te vullen of een moeilijk woord meteen uit te leggen. Soms heeft een kind gewoon even tijd nodig om te kijken, te luisteren of na te denken.

Er is geen leeftijd waarop een kind ineens te groot is om voorgelezen te worden. Zolang jullie er samen plezier aan beleven, is er alle reden om dat boek open te blijven slaan.